Duch MP3 — co kompresja dźwięku zabiera uchu
Jakość sygnału dźwiękowego nie jest technicznym szczegółem. Artykuł francuskiego webzine’u La Grosse Radio „MP3 fantôme pour un son continu" (2015) zebrał kilka ustaleń, które warto znać, zanim spędzi się długie godziny ze skompresowaną muzyką w słuchawkach.
„Duch" pliku MP3
MP3 to format kompresji „stratnej": aby zmniejszyć rozmiar pliku, koder bezpowrotnie usuwa część sygnału — alikwoty, transjenty, mikrokontrasty — którą model statystyczny uznaje za „zbędną". Badacz Ryan Maguire zrekonstruował brzmienie tych odrzuconych danych na podstawie „Tom’s Diner" Suzanne Vegi, piosenki, na której strojono ten kodek: to właśnie „duch" pliku MP3 — a to, co znika, jest dalekie od pomijalnego.
Dźwięk, który nie odpoczywa
„Ucho nie jest wyćwiczone w odbieraniu sygnałów skompresowanych" — wyjaśnia w artykule akustyk David Argellies: kompresja spłaszcza kontrasty dynamiczne, przez co muzyka wydaje się „płaska" i skłania do podgłaśniania, by odzyskać wrażenie plastyczności. Co więcej, „MP3 dostarcza dźwięk w sposób ciągły, ucho nie ma więc żadnej chwili odpoczynku" — to cicha nadstymulacja, która kumuluje się z godzinami słuchania.
Artykuł przytacza też badanie z Journal of the American Medical Association wskazujące na wzrost o blisko 30% częstości ubytków słuchu u nastolatków od lat 90. i przypomina dwie zasady higieny słuchu: nie przekraczać 80 dB i robić około 10 minut przerwy na każdą godzinę słuchania, ponieważ komórki zmysłowe ucha wewnętrznego się nie odnawiają.
Co to oznacza dla treningu słuchania
Te obserwacje są zbieżne z jedną z zasad audio-psycho-fonologii: bogactwo harmoniczne sygnału jest surowcem pracy nad słuchaniem. Dlatego w treningu metodą Tomatisa używa się nagrań bez kompresji, o jakości profesjonalnej, oraz sprzętu, który zachowuje pełną dynamikę dźwięku — sam Alfred Tomatis tłumaczył zresztą, dlaczego zalecał tor analogowy (zob. artykuł „Cyfrowy czy analogowy"). Ucho pracujące na zubożonym sygnale nie otrzymuje tej stymulacji, którą metoda chce właśnie wykorzystać.
Artykuł źródłowy (po francusku): „MP3 fantôme pour un son continu", Yann Landry, La Grosse Radio, maj 2015.
Zainteresowała Cię metoda Tomatisa?
Poznaj nasz trening uważnego słuchania metodą Tomatisa oraz naszą ofertę, albo skontaktuj się z Centrum APF ESPACE w Warszawie.